DOMATES
Domates Latince ismi, Lycopersion
esculentum olan yaprakları tüylü, çiçekleri salkım gibi olan patlıcangiller den
meyvesi de yenebilen bir türüdür. Ana vatanı Orta Amerika ve Güney
Amerikadır. 1-3 metre boya sahip olabilen domates bitkisinin hafif ve odunsu bir gövdesi bulunmaktadır. Yaprak
uzunluğu, 10-25 cm olan yapraklarının ise üzerinde 5-9 yaprakçık bulunur.
Yaprakları tüylüdür. 1-2 cm uzunluğunda ve genellik ile sarı olan domates
çiçekleri bir sap üzerinde 3-12 adet kadardır. Genellikle kırmızı renkli,
yenilebilen meyvesi yabani bitkilerde 1-2 cm çapında iken, kültür bitkilerinde
daha büyük olmaktadır. Bol vitaminli ve yemeklerde bolca kullanılan bir
sebzedir. 150 ye yakın çeşidi bulunmaktadır. Çiğ olarak (salata halinde),
yahut yemeklere katılarak tüketilir. Ayrıca yazdan suyu sıkılıp salçası
yapılarak saklanabilir, böylece kışın da yemeklere konmak imkanı sağlanmış
olmaktadır. Memleketimizde sırık domatesi ve yer domatesi olmak üzere başlıca
iki çeşidi bulunmaktadır. Sırık domatesi, yuvarlak ve sert, yer domatesi ise
daha dilimli olur. Domates şekil, renk,
kullanma durumuna göre veya kültür çeşidine
göre farklılık göstermektedirler. Taze tüketim için orta
büyüklükte yuvarlak, parlak ve çok iyi renk almış
domatesler tercih edilmektedir. Su ve salça çıkartılması için çok sayıda, küçük
tohumlar, aynı zamanda çekirdekleri ufak çeşitler yetiştirilmektedir.
Domates, daha ılık ve sıcak iklimleri sever. Yaz mevsimi güneşi bol ve
sıcak geçen bölgelerde, meyveleri şekerli tadı ile, renkleri koyu kırmızı ve
pek lezzetli olup, soğuk havaya dayanamazlar. Geçirgen toprağın
olmasını ister. Tınlı-kumlu, tınlı-kireçli, veya tınlı topraklarda iyi
yetişmektedir.
Domates Ekimi
yapılırken metrekareye 5-6 gr tohum gelecek şekilde sıra şeklinde yada serpme
olarak yapılmaktadır. 250-400 bin adet tohumu yaklaşık olarak 1 kg
gelebilmektedir. Ekimden sonra tohumların üzeri 1 cm yi bulacak kadar,
kalınlıkta olacak şekilde harç ile örtülür ve hafifçe bastırılarak süzgeçli
kovalar ile tohumların bulunduğu kısma inecek kadar çimlenme suyu
verilmektedir.Yer domatesi için sıra arası 140-150 cm, sıra üzeri ise 40-50 cm,
sırık domateslerde ise sıra arası 75-80 cm, sıra üzeri 40-50 cm olabilecek
şekilde dikim yerleri hazırlanmalıdır. Domatesin içerisinde, C vitamini,
A vitamini, folik asidin ve potasyumun bulunduğu birçok
faydalı madde içermektedir. C vitamini vücutta antioksidan görevi
görüp, A vitamini bağışıklık sistemi, cilt dokularının canlı kalması ve
göz için gerekli olmaktadır. Folik asit kan yapımında, sinir sistemi
hastalıklarında ve pek çok metabolik rahatsızlıklarda önemli destekler
sağlamaktadır. Potasyum, sağlıklı bir gelişim ve büyüme için gerekli bir diğer
maddedir, ayrıca kalp sağlığı açısından büyük önem taşır.

Yazıya ilk yorumu siz yazarak düşüncelerinizi diğer kullanıcılarla paylaşabilirsiniz.